Ayasofya
İstanbul
Justinianus'un beş yılda yaptırdığı kubbeli bazilika; bin yıl boyunca dünyanın en büyük kapalı mekânı olarak kaldı.
Osmanlı Devleti, 1299 dolaylarında Osman Bey'in önderliğinde Bitinya'daki Bizans sınırında küçük bir beylik olarak doğdu ve Balkanlar ile Anadolu'da hızla genişledi. II. Mehmed 1453'te Konstantinopolis'i fethetti; imparatorluk 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman döneminde üç kıtaya yayıldı. Saltanat 1922'de kaldırıldı ve 1923'te Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi.
İstanbul
Justinianus'un beş yılda yaptırdığı kubbeli bazilika; bin yıl boyunca dünyanın en büyük kapalı mekânı olarak kaldı.
İstanbul
Dört avlu çevresinde büyüyen, tek bir bina değil bir yerleşke olarak kurulmuş saray; Osmanlı'yı dört yüzyıl buradan yönettiler.
İstanbul
Altı minaresi ve iç duvarlarını kaplayan yirmi bine yakın İznik çinisiyle tanınan cami, Ayasofya'nın tam karşısına, eski Bizans sarayının üzerine kuruldu.
Trabzon
Altındere Vadisi'nde 300 metrelik dik kayalığa yapışmış manastır; kaya kilisesinin iç ve dış duvarları baştan sona fresklerle kaplı.
Edirne
Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği külliye; sekiz fil ayağına oturan kubbesi Ayasofya'nınkinden geniştir.
İstanbul
Sinan'ın Haliç'e bakan tepeye kurduğu külliye: cami, medreseler, darüşşifa, hamam ve imaretle bir mahalle ölçeğinde tasarlandı.
İstanbul
Osmanlı sarayının Topkapı'dan taşındığı, Boğaz kıyısına 600 metre boyunca uzanan saray; Muayede Salonu'nun 4,5 tonluk avizesi ve 285 odası imparatorluğun son yüzyılının ölçeğini gösterir.
İstanbul
Cenevizlilerin Galata surlarının en yüksek noktasına diktiği kule; yüzyıllar boyunca yangın gözetleme kulesi olarak kullanıldı ve bugün Haliç'i tepeden gören manzarasıyla biliniyor.
İstanbul
Osman Hamdi Bey'in kurduğu, Türkiye'nin ilk müzesi; İskender Lahdi, Kadeş Antlaşması tableti ve Çinili Köşk aynı bahçede.
Konya
Mevlânâ Celâleddin Rûmî'nin türbesi ve Mevlevî dergâhı; yeşil çinili kubbesi Konya'nın simgesidir.
İstanbul
Geç Bizans mozaik ve fresk sanatının başyapıtı; Palaiologos dönemi resminin en eksiksiz korunmuş programı burada.
Ağrı
Doğubayazıt'ta İpek Yolu'na bakan yamaçta yükselen saray; Selçuklu, Osmanlı, Gürcü ve Ermeni mimarisini tek yapıda birleştirir.
İstanbul
Fatih'in İstanbul kuşatmasından önce Boğaz'ın en dar yerine dört ayda yaptırdığı hisar; amacı kenti denizden gelecek yardımdan kesmekti.
Diyarbakır
Bazalttan örülmüş 5,8 kilometrelik sur; Çin Seddi'nden sonra en uzun kesintisiz savunma duvarı sayılır ve Dicle kıyısındaki Hevsel Bahçeleri'ni kucaklar.
Karabük
Bin kadar tescilli Osmanlı evinin ayakta olduğu kasaba; kervan yolu üzerindeki bir ticaret kentinin dokusu neredeyse eksiksiz korunmuştur.
Mardin
Mezopotamya ovasına bakan yamaca teraslar halinde kurulmuş kent; kalker taşı işçiliğiyle bezeli medreseler, camiler ve Süryani kiliseleri iç içe.
Bursa
Yirmi kubbenin on iki ayak üzerine oturduğu çok ayaklı cami tipinin başyapıtı; ortadaki şadırvanın üstü, kubbe yerine açık bırakılmış bir aydınlıkla örtülüdür.
Antalya
Denize uzanan yarımadayı 6,5 kilometrelik surla saran Selçuklu kalesi; aşağıda tersane ve Kızılkule, kentin donanma üssü olduğu dönemden kalmadır.
Amasya
Yeşilırmak'ın kıyısına dizilmiş cumbalı Osmanlı konakları; arkalarındaki kayalıkta Pontus krallarının kaya mezarları, tepede kale asılı durur.
İstanbul
İbrahim Paşa Sarayı'nda kurulu müze, dünyanın en kapsamlı halı koleksiyonuna sahiptir; 13. yüzyıl Selçuklu halıları ilk kez burada bir araya getirildi.
Antalya
Roma limanının çevresine sarılan surlu eski kent; Hadrianus Kapısı, Yivli Minare ve Osmanlı konakları aynı dar sokaklar üzerinde sıralanır.
İstanbul
Üsküdar açıklarındaki adacığın üzerinde: önce gümrük noktası, sonra karantina, fener ve gözetleme kulesi; bugünkü yapı 18. yüzyıldan kalmadır.
Van
Van Gölü'ne bakan kayalık üzerinde Urartu Krallığı'nın başkenti.
Elazığ
Elazığ'ın üzerinde yükselen, Urartu'dan Osmanlı'ya uzanan tarihi höyük ve kale kenti.
Bursa
Osmanlı'nın kuruluş dönemine ait vakıf köyü; arnavut kaldırımlı sokakları ve cumbalı evleriyle yedi yüz yıldır aynı planda yaşanıyor.
Bursa
Çelebi Mehmed'in türbesi; dışını kaplayan firuze çiniler Bursa'nın siluetinde uzaktan seçilir, içerideki sanduka ise devrin en zengin çini işçiliğini taşır.
Diyarbakır
Anadolu'nun en eski camilerinden biri; avlusunun iki katlı cephesinde Roma yapılarından sökülüp yeniden kullanılan sütun ve başlıklar sıra sıra durur.
İstanbul
İki tepenin arasını iki katlı kemerlerle bağlayan su kemeri, kenti Trakya'daki kaynaklara bağlayan 250 kilometrelik hattın son halkasıydı ve Osmanlı döneminde de onarılarak kullanıldı.
Eskişehir
Eskişehir'in kurulduğu yamaçtaki Osmanlı mahallesi; cumbalı ahşap evler dar sokaklara doğru çıkma yapar, kentin lületaşı ustaları hâlâ bu sokaklarda çalışır.
İstanbul
Oryantalist resim koleksiyonuyla tanınan özel müze; Osman Hamdi Bey'in 'Kaplumbağa Terbiyecisi' tablosu burada sergileniyor.
İstanbul
Sultan Abdülaziz'in Boğaz'ın Anadolu yakasına yaptırdığı yazlık saray; devlet konuğu ağırlamak için kullanıldı ve II. Abdülhamid burada göz hapsinde öldü.
Ankara
Kentin üzerine kurulduğu tepeyi saran kale; duvarlarında Roma yapılarından sökülmüş sütun tamburları ve yazıtlı bloklar sıra sıra örülüdür.
İzmir
Efes'in yukarısındaki yamaca kurulu Rum köyü; 1923 mübadelesinden sonra boşalan taş evler korunarak bugüne kaldı.
İstanbul
Mimar Sinan'ın Eminönü çarşısının üzerine kurduğu cami; iç ve dış yüzeylerini kaplayan İznik çinileri, hiçbir Osmanlı yapısında bu yoğunlukta görülmez.
Bursa
Çelebi Mehmed'in külliyesinin camisi; hünkâr mahfilinin çinileri ve mihrabı, erken Osmanlı bezeme sanatının doruğu sayılır.
Batman
Dicle'nin ikiye böldüğü, on bin yıllık mağara yerleşimli tarihi kent.
Nevşehir
Üç vadiye yayılan kaya yerleşimi; kayaların çökme tehlikesi yüzünden 1952'de boşaltılana kadar kesintisiz yaşanmıştı.
Amasya
Amasya'nın Kalkolitik dönemden Osmanlı'ya uzanan buluntularının yanında, İlhanlı döneminden kalma altı mumyayı sergileyen müze.
Trabzon
Kostaki Konağı'nın tavan resimleri ve ahşap işçiliği korunarak müzeye çevrildi; alt katta bölgenin Roma ve Bizans buluntuları sergileniyor.
Kütahya
II. Yakup Bey İmareti'nde kurulu müze, İznik'in gerilemesinden sonra Osmanlı çiniciliğini sürdüren Kütahya atölyelerinin dört yüz yılını izler.
Antalya
Kentin Roma ve Selçuklu katmanlarını bir arada gösteren müze; bahçesindeki lahitler ve tunç Herakles heykelciği koleksiyonun bilinen parçalarıdır.
İstanbul
Mimar Sinan'ın Kırkçeşme su yolları için Alibey Deresi üzerine kurduğu iki katlı kemer; su mühendisliğiyle anıt mimarisini aynı yapıda birleştirir.
Edirne
Ergene üzerindeki 1.238 metrelik köprü, dünyanın en uzun taş kemerli köprüsüdür; 174 gözünün kilit taşlarında aslan, fil ve lale gibi kabartmalar vardır.
Bursa
Üzerinde dükkânlar bulunan çarşılı köprü; dünyada bu tipte ayakta kalan dört köprüden biridir ve bugün de zanaatkârlara ev sahipliği yapar.
İstanbul
Yıldırım Bayezid'in Boğaz'ın en dar yerinde yaptırdığı hisar; altmış yıl sonra karşı kıyıya Rumeli Hisarı yapılınca geçiş tamamen kapandı.
Mersin
Anamur kıyısında denize sıfır konumlanan kale, otuz dokuz burcu ve hendeğiyle Akdeniz kıyısının en büyük ve en iyi korunmuş kalesidir.
İstanbul
Fatih'in Theodosius surlarının Altın Kapı bölümüne eklettiği yedi kuleli hisar; hazine, cephanelik ve elçilerin tutulduğu devlet hapishanesi olarak kullanıldı.
Ankara
İpek Yolu'nun Ankara kolundaki kasabanın cumbalı, beyaz badanalı evleri; sokakları restore edilerek bütün olarak korunan az sayıdaki Anadolu kasabasından biri.
Edirne
Osmanlı mimarisinin dönüm noktası: ilk kez bu ölçekte bir merkezî kubbe denendi ve dört minaresinin her biri farklı biçimde yapıldı.
Bursa
Yeşil Külliye'nin medresesinde kurulu müze; Osmanlı'nın kuruluş dönemine ait çini, madeni eser ve el yazmalarını öğrenci hücrelerinin içinde sergiler.
İstanbul
Türkiye'nin ilk özel müzesi; Büyükdere'deki iki yalıdan biri Anadolu arkeolojisine, diğeri Osmanlı el sanatlarına ayrılmıştır.
İstanbul
Konstantin'in yeni başkentini kurarken forumunun ortasına diktirdiği porfir sütun; kentin ayakta duran en eski anıtıdır ve on yedi yüzyıldır aynı yerdedir.
İstanbul
Kentin ilk kilisesi; 381'deki İkinci Ekümenik Konsil burada toplandı. Osmanlı döneminde camiye çevrilmediği için iç mekânı özgün hâlini korudu.
İstanbul
II. Abdülhamid'in otuz üç yıl boyunca devleti yönettiği köşkler topluluğu; tek bir bina değil, korunun içine dağılmış bir saray kentidir.
Bartın
İki koyun arasındaki burnu ve karşısındaki adayı saran sur; Ceneviz armaları kapı üstlerinde hâlâ duruyor ve kalenin içinde bir mahalle yaşıyor.
Şanlıurfa
Balıklıgöl'e tepeden bakan kale; iki Korint sütunu ve aralarındaki Süryanice yazıt, Edessa krallarının diktiği anıttan kalmadır.
Adana
Seyhan üzerindeki Roma köprüsü, on yedi yüzyıl boyunca kesintisiz kullanıldı ve 2007'ye kadar araç trafiğini taşıdı.
Bursa
Osmanlı'nın ilk iki hükümdarının türbeleri, bir Bizans manastırının kalıntıları üzerinde yan yana durur; Orhan'ın türbesinde manastırın taban mozaiği hâlâ görülür.
İzmir
Aydınoğulları'nın başkenti olan kasaba; Ulu Cami, medreseler ve Çakırağa Konağı, beylikten Osmanlı'ya geçişi tek bir dokuda gösterir.
Erzurum
Doğu Anadolu'nun Erken Tunç Çağı ve Urartu buluntularını toplayan müze; Karaz kültürünün siyah açkılı çanak çömleği koleksiyonun çekirdeğidir.
Sinop
Serapis Tapınağı'nın kalıntıları müzenin bahçesinde yerinde korunur; koleksiyon Karadeniz'in liman kenti Sinope'nin ticaretini anlatır.
Edirne
Trakya'nın dolmen ve tümülüslerinden çıkan buluntularla Osmanlı başkenti Edirne'nin etnografyasını aynı çatı altında toplar.
Edirne
Tunca kıyısındaki saray, Topkapı'dan önce Osmanlı'nın asıl sarayıydı; 1878'de cephanelik patlatılınca yıkıldı ve bugün temelleri kazılıyor.
Erzurum
Theodosius döneminde kurulan iç kale; Saltuklular döneminde eklenen Tepsi Minare, kentin saat kulesi olarak kullanılmaya devam ediyor.
Karabük
Safranbolu çarşısının ortasındaki iki katlı Osmanlı hanı; alt katta hayvanlar, üst katta tüccarlar konaklardı ve bugün otel olarak kullanılıyor.
Çorum
II. Bayezid'in Kızılırmak üzerine yaptırdığı on beş gözlü köprü; 250 metre uzunluğuyla nehrin en uzun tarihî geçididir.
Bolu
Yamaç boyunca basamaklanan beyaz badanalı Osmanlı evleri; Akşemseddin'in türbesi kasabanın ortasında durur.
Manisa
Volkanik arazinin ortasındaki kasabada altı yüzden fazla tescilli Osmanlı evi ayakta; sokak dokusu neredeyse hiç değişmedi.
Van
Van'ın güneyinde, 17. yüzyıl Mahmudi Beyliği'nin görkemli kalesi.
Elazığ
Urartu yazıtlı kalesiyle Fırat'ın doğusundaki tarihi ilçe.